Rafał Matusiak, dyrektor akademii Jagiellonia Białystok o rozwoju akademii piłkarskich w topowych klubach Europy.

Materiały, które przedstawiam dotyczącą następujących tematów:

✅1.Strategi

✅2.Struktury

✅3.Trenerów

✅4.Talent ID

? 5.Opieki

? 6.Infrastruktury

? 7.Metodologii

? 8.Wprow. graczy do I zespołu

✅ 1.Strategia.

W każdym znaczącym się klubie strategia rozwoju klubu oraz akademii to bardzo ważny dokument.

Strategia. Każdy z klubów, z którymi było mi dane rozmawiać posiada jasno sprecyzowaną strategię w której Akademia stanowi bardzo ważny element. Według raportu ECA, niewiele ponad 40% klubów planuje działania swojej akademii na dłuższy okres niż 4lata!

Strategia w największych ośrodkach wychodzi często poza obszar klubowych struktur, nierzadko uwzględnia ona również lokalną społeczność, czy też akademie partnerskie z jakimi nawiązana jest współpraca

Dla przykładu, jako Akademia Jagi mamy jasno sprecyzowany plan do sezonu 2025/26, który przygotowałem przed sezonem 2021/22. Celem jest osiągniecie 75% zaplanowanych projektów. Na dziś jedne są realizowane lepiej, inne potrzebują więcej czasu, ale systematycznie idziemy do przodu

✅ 2.Struktura.

Struktura. Topowe Akademie mają mocno rozbudowane struktury, w których funkcjonuje wiele departamentów odpowiedzialnych za rozwój graczy i klubu na różnych płaszczyznach. Praca stricte boiskowa to tylko wierzchołek działań akademii

Dla przykładu, w Akademii Jagi od sezonu 2021/22 mamy 7 pełnoetatowych koordynatorów, którzy są odpowiedzialni za swoje obszary rozwoju klubu, trenerów i zawodników, a od sezonu 22/23 utworzyliśmy nową funkcję menadżera akademii, aby każdy zajął się jak najlepiej swoją „działką”.

 

Koordynatorzy z przyczyn ekonomicznych łącza dziś pracę koordynatora z pracą trenera w  naszych zespołach, aczkolwiek docelowo dążymy aby koordynator nie pracował na codzień z zespołami a mógł bardziej skupić się na wspieraniu trenerów

Trenerzy i specjaliści. Wszystkie osoby, z którymi przyszło mi rozmawiać wskazały, że największy wypływ na rozwój zawodników mają trenerzy. Zdecydowana większość klubów ma mocno sprecyzowany profil trenera jakiego szukają, a najważniejszymi kryteriami są kompetencje miękkie

Wśród szeroko rozumianych specjalistów w topowych klubach poza takimi osobami jak tr.p.motorycznego czy fizjo znajdują się również takie osoby jak, psycholog, dietetyk, dział organizacji, czy tez „opiekunowie” pomagający w szczególności zawodnikom z innych krajów/miast

W Akademii mamy określony profil trenera, który uwzględnia kompetencje twarde i miękkie. Posiadamy również listę pasujących nam trenerów z kraju, którzy mogliby wzmocnić nasz klub w momencie w którym z jakiś przyczyn rozstalibyśmy się z którymś z obecnie pracujących trenerów

Produktywności w wymiarze naszej Akademii, liczona jest nie tylko w promowaniu i rozwijaniu zawodników, ale również i trenerów. W ostatnich latach aż 6 szkoleniowców przeszło ze struktur klubowej Akademii do sztabu pierwszego zespołu

✅ 3.Trenerzy.

 Wszystkie osoby, z którymi przyszło mi rozmawiać wskazały, że największy wpływ na rozwój zawodników mają trenerzy. Zdecydowana większość klubów ma mocno sprecyzowany profil trenera, jakiego szukają, a najważniejszymi kryteriami są kompetencje miękkie. W Białymstoku mamy określony profil trenera, który uwzględnia kompetencje twarde i miękkie. Posiadamy również listę pasujących nam trenerów z kraju, którzy mogliby wzmocnić nasz klub, gdyby w którymś momencie rozstaliby się ze swoim aktualnym pracodawcą.

Spójna idea gry jest fundamentem dla każdej z Akademii, w zależności od klubu za klubowe DNA odpowiada dyrektor akademii, szef szkolenia, lub dział metodologii. Trenerzy dobierani do klubu, muszą rozumieć i identyfikować się z tym jak ma funkcjonować drużyna.

✅ 4.Talent ID.

Wprowadzanie zawodników do I zespołu. Poza talent ID najtrudniejszy element ze wszystkich wyżej wymienionych. Kluby regularnie wychowujące pro. zawodników mają bardzo dobrą współpracę odgórnie wymaganą na linii I zespół – Akademia i koordynowaną przez wyznaczone do tego osoby

W wielu klubach, dobór trenera do I zespołu polega nie na tym, aby wybrać w ogólnym rozumieniu „najlepszego trenera”, którego średnia punktów na mecz jest wysoka, ale również na tym, aby identyfikował się z tym jakie jest klubowe DNA w szerokim rozumowaniu tego słowa

Mając jasno określoną strategię i odpowiednie osoby na stanowiskach, wprowadzanie wychowanków jest o wiele prostsze. Dla większości z tych klubów dużą cześć kadry I zespołu stanowią gracze z Akademii, którzy w odpowiednim momencie są transferowani do jeszcze większych klubów

U nas w klubie, w ostatnim czasie pochyliliśmy się nad tematem systematyzującego pewne działania w tym obszarze. Co wtorek spotykamy się z trenerami piłki młodzieżowej omawiając między innymi najbardziej perspektywicznych zawodników i analizując gdzie powinni grać w dany weekend.

Talent ID. W zależności od możliwości akademii, kluby maja bardziej lub mniej sprecyzowane kryteria. Niektóre z nich szukają bardzo konkretnych zawodników pasujących im pod pozycje, inne natomiast wychodzą z założenia, że talent ma wiele twarzy i kryteria są bardziej ogólne

Aktualnie posiadamy ograniczoną siatkę skautingową, ale w planie jest jej rozwój. Największa koncentracja działań jest skierowana w sąsiadujące nas woj. w których posiadamy po 2 ludzi odpowiedzialnych za skauting. Mamy również sprecyzowane profile graczy jacy nas interesują

?  5.Opieka.

Opieka. Topowe Akademie, dbają o wysoki standard funkcjonowania graczy poza boiskiem. Sportowcy na ośrodku trening. spędzają około 15% dnia, pozostałe 85% to życie poza ośrodkiem. Wiele klubów angażuje „rodziny zastępcze” dla chłopców z zewnątrz, aby mieli domowe warunki życia. Zdając sobie sprawę z tego faktu, podjęliśmy w tym roku działania aby wyremontować i ustandaryzować wszystkie pokoje w bursie, w których mieszkają nasi zawodnicy. Dodatkowo zamieniliśmy jedno z wolnych pomieszczeń na kuchnię i jadalnię

Posiadamy także własny SMS, co pozwala nam monitorować oceny uczniów. Wychodząc z założenia, że w pierwszej kolejności Ci młodzi ludzie są uczniami, wyznaczyliśmy minimalną średnią, która dopuszcza graczy do treningów, poza tym brak obecności w szkole skutkuje brakiem treningu

Chłopcy najzdolniejsi w naszej Akademii wchodzący do kadry pierwszego zespołu przechodzą natomiast na indywidualny tok nauki, aby móc pogodzić wymagania profesjonalnej piłki z obowiązkami szkolnymi.

Bardzo ważna w tym wszystkim jest również opieka zdrowotna. Dziś w Akademii zawodnicy maja do dyspozycji lekarza, współpracujemy z przychodnią pierwszego kontaktu, mamy dwóch fizjoterapeutów oraz rehabilitanta. W zamyśle jest zwiększenie sztabu medycznego.

?  6.Infrastruktura.

Każdy z odwiedzonych przeze mnie ośrodków posiadał bardzo dobre warunki treningowe. Liczba boisk o różnych nawierzchniach wynosiła 6/8 płyt. W każdym klubie wszystkie roczniki trenowały na boiskach sztucznych, a dopiero najstarsze grupy przechodziły na boiska trawiaste. Można było zauważyć również szeroko rozbudowane zaplecze tj. pokoje trenerów, pokoje „rozrywki” dla zawodników, siłownie, pomieszczenia odnowy biologicznej, biura, pralnie, kuchnie, jadalnie, pokoje fizjo, czy też Skills Lab itp.

W PL widać tutaj postęp, pojawiają się nowoczesne ośrodki, spełniające potrzeby profesjonalnych akademii. W Jadze z tym mamy obecnie problem, posiadamy ograniczoną infrastrukturę, na której znajdują się 2 pełnowymiarowe boiska, z czego tylko jedno jest dedykowane Akademii.

?  7.Metodologia.

Każda z Akademii ma sprecyzowane swoje zasady funkcjonowania na boisku, trenerzy mają jednak pewną dowolność w funkcjonowaniu wewnątrz wyznaczonych zasad. Każdy z klubów obowiązkowo stawia zawodnika na pierwszym miejscu w procesie treningowym

W Akademii Jagiellonii w sezonie 2021/22 zainicjowałem dział metodologii, w skład którego wchodzą wszyscy koordynatorzy i moja osoba. Regularne spotkania doprowadziły do odświeżenia systemu szkolenia, oraz do wielu innych rozwojowych inicjatyw

Duży nacisk w procesie szeroko rozumianej edukacji naszych zawodników zarówno na boisku jak i poza nim kładziony jest na rozwój inteligencji kognitywnej, gdzie zawodnicy są w centrum procesu szkoleniowego

Sposób grania w wymiarze całej Akademii jest jednakowy, staramy się zdominować przeciwnika zarówno z piłką jak i bez niej, a naszym zawodnikom dawać sporo dowolności, opierając się na zasadach w wymiarze makro, mezo i mikro a nie na z góry narzuconych rozwiązaniach

?   8.Wprowadzanie  zawodników do I zespołu.

Wprowadzanie zawodników do I zespołu. Poza talent ID najtrudniejszy element ze wszystkich wyżej wymienionych. Kluby regularnie wychowujące pro. zawodników mają bardzo dobrą współpracę odgórnie wymaganą na linii I zespół – Akademia i koordynowaną przez wyznaczone do tego osoby.

Wprowadziliśmy systematyczne treningi dla młodych zawodników z Akademii w II zespole, przygotowując ich odpowiednio do piłki seniorskiej. Wprowadziliśmy „okienka” w których to młodzi zawodnicy trafiają na treningi do pierwszego zespołu itp.

Co ważne, w sezonie 2021/22 zawodnicy pochodzący z Akademii, zagrali na poziomie ekstraklasy 20,5% wszystkich możliwych minut, co jest wynikiem na prawdę dobrym! W tym też sezonie zajęliśmy 3 miejsce w PJS gdzie 100% punktów uzbierali zawodnicy z przeszłością w naszej Akademii.

Rafał Matusiak

Dyrektor Akademii Jagiellonia Białystok